Anatomi: İnsan vücudunun
normal yapı ve şeklini inceleyen bilim dalıdır.
Bu inceleme ;
Her hangi bir cismi(
insan vücudunu)
·
Şekil
·
Yapı
·
Durumun normal olup olmadığını anlamak için onlara ait normal
olarak kabul edilen ölçülere sahip olmamız gerekir
İnsan topluluklarında
çok küçük ortam da bile beraber yaşan insanlar arasında dışarıdan
görülebilen çeşitli organların şekil yada büyüklüklerinde bazı farklılıklar
gözlenebilir. Ortam genişletilir ve birbirinden uzakta yaşayan
kültürü beslenmesi iklimi
farklı insanlarla karşılaştırırsak bu ayırımların arttığını görürüz.
Bu farklılıklar görünüşle
kalmayıp organlarda da görülmektedir. İnsanların birbirinden farklı olması
canlıya has bir özelliktir. Anatomide VARİABİLİTET denir.
Bütün canlılar arasında çeşitli
organların normal şekil ve durumlarını tespitinde sınırları çizmek
zordur.
İnsan topluluklarında görülen
ayrımlar;
1)Cinsiyet
Yavrunun gelişme ve korunmasında intrauterin hayatın (doğum öncesi hayat) tamamında ve Extrautarin (doğum sonrası hayat) hayatın başlangıcında anne üstlenmiştir.
Anne üzerine yüklenen bu görev, çeşitli organların ve bütün bir gövdenin belli bir yönde ve erkekten farklı olarak gelişmesini gerektirmektedir.
Aksi halde bütün gövdenin
ahengi bozulur. Gelişme sırasında meydana gelen bozukluklar sonucunda kısmen
erkek kısmen dişi özellikleri taşıyan intrasexüel tipler meydana
gelir.
2) Yaş
Boy ---------3-4 kat
artabilir.
Kilo ---------20-40 kat
artabilir.
Karaciğer doğumda vücudun
2/3 ünü kaplarken yetişkinde 1/8 ini kaplar.
3) Irk
İklim, kültür, beslenme alışkanlıkları farklı olan insanlar arasında özellikle dış görünüş arasında farklılıklar vardır.
Anatomi
ve Alt Bilim Dalları
Normal
Anatomi:
1)
Sistematik Anatomi
Sistemi meydana getiren organlar ve dokulardan bahseden anatomidir.
2)
Cerrahi Anatomi
Anatominin
cerrahideki tatbikatına denir.
3)
Yüzeysel (Surface) Anatomi
Canlılar üzerinde organları
elle, gözle, radyoskopi, radyoloji, endeskopik olarak inceler.
4)
Karşılaştırmalı(Comparative) Anatomi
Canlıdaki organları karşılaştırmalı olarak inceler.
5) Mikroskobik Anatomi (Histoloji)
Dokuları mikroskopla inceler.
6)
Devalopmental (Gelişim) Anatomi (Embriyoloji)
Ovum (Yumurta) un spermatozik (Tohum) tarafından aşılandıktan sonra uterus
(Rahim) içerisindeki gelişme dönemini inceleyen bilim dalıdır.
7)
Topoğrafik Anatomi
Vücudu eşitli bölgelere ayırarak, o bölgedeki organ ve dokuları
inceler.
8)
Patalojik Anatomi
Hasta olan organ ve dokuları inceler.
9)
Fizyolojik Anatomi
Organların çalışmalarını inceler.
10)
Estetik Anatomi
İstirahat ve hareket halindeki dış görünüşü, değişiklikleri ve sebeplerini inceler.
Özellikle Hareket Sistemini
inceler
11)
Klinik Anatomi
Tıbbi cerrahi ve uygulamalı topoğrafik anatomiye ait bilgilerin klinikte kullanan
anatomidir.
12)Uygulamalı
Anatomi
Hareket sistemini ele alır.
KİNESİYOLOJİ
(HAREKET BİLİMİ )
İnsan hareket sisteminin yapı ve özelliklerini, bu özelliklerin
hareket anındaki tesirlerinin çeşitli hareketleri, yer, konum ve zamanla olan
ilişkilerini, hareketlerdeki sınırlamaları, hareket prensiplerini içeren
daldır.
· · Yapı özellikleri========è Kas___Kemik___Eklem
· · Hareketteki etki=======è İş___Güç___Sürat___Kuvvet
1.
Anatomik Kinesyoloji
2. Fizyolojik Kinesyoloji
3. Psikolojik
Kinesyoloji
İnsan hareketlerini
psikolojik açıdan inceler.
4. Mekanik
Kinesyoloji (Biomekanik
Hareketi; zaman, boyut, güç, kuvvet, sürat, ivme,kütle...... gibi mekanik kavramlar
açısından inceler
5.
Gelişim Kinesyolojisi
Büyüme, fiziksel gelişme Atrophy, ufalma, fiziksel erime Hypertrophy gibi canlıda
görülen hareketliliği inceler.
Anatomik Duruş: Baş dik, alın önde, gözler ileri, kollar
yanda sarkık ve avuç içleri öne dönük,ayaklar bitişik öne ve hafif yana
doğru olan duruştur.
1)
Boşlukta Yönler
:
Vertical
: Dik dikey
Sagital
: Önden arkaya doğru
Hernizontalis
: Yere paralel ileriye doğru
Transvesus(transversalis)
: Enine uzanan enlemesine
Medius,
median,medialis :
İçte yanda bulunan
Lateris
: Dış yanda bulunan
İnternus
: İç
Externus
: Dış
Anterior
: Önde bulunan
Posterior
: Arkada
bulunan
Venteralis
: Karna
doğru
Dorsalis
: Sırta
doğru
Dexter
: Sağ
Sinister
: Sol
Longitunalis
: Boylamasına uzanan
İntermedikus
: Arada bulunan
Superior : Üstte bulunan
İnferior
: Altta
bulunan
Superfisyal
: Yüzeysel
Profundus
: İç doku
Frontalis
: Ön, alına ait
Perpheralis : Çevresel
2)
Taraflarla ilgili yönler:
Proksimalis
: Gövdeye yakın
Distalis
: Gövdeden uzak
Ulnalis
: Ulna kemiğine doğru
Radialis
: Radius
kemiğine doğru
Tibialis
: Tibia
kemiğine doğru
Fibualis
: Fibula
kemiğine doğru
Palmalis
: Avuç içine doğru
Plantalis
: Ayak tabanına doğru
Carnialis
: Kafatasına doğru
Cautalis
: Kuyruk sokumuna doğru
3)
Hareket yönleri:
Flexion
:
Kapama, bükme
Extenion
: Açma, germe
Abduction
: Orta hattan uzaklaştırma
Adduction
: //
// yakınlaştırma
Rotasyon
: Dönme
Circundiction
: Dairesel dönme
Supinasyon
: Ön kolda içten dışa dönme
Pronotion
: //
// dıştan
içe //
Elevotion
: Yükseltme
Depresyon
: Bastırma
Protraction
: Omuzların içe
dönmesi
Retration
: //
dışa
//
İnvertion
: Ayak
bileğinde içe dönme
Evertion
: //
//
dışa //
Anatomik Terimler:
Artet arterica :
Atar damar
Collum :
Boyun
Arteriol
: K. Atar damar
Corpus
: Gövde
Articulation : Eklem Collumuna : Sütun
Brahium
: Kol
Germen :
Nesil
Ante-brachium : Ön kol
Ligamentum : Eklem bağı
Bursa
: Sıvı keseciği
Covum :
Boşluk
Musculus : Kas Brevis : Kısa
Eksen
(aks) :
Bir hareket anında hareket
etmeyen noktaları birleştiren düz
çizgiye denir.
Kinesyolojide
hareket izafi bir değere göre açıklanır. Anatominin yaklaşımında
ise vücudumuzda olduğu kabul edilen eksenler vardır.
Bu eksenlere Ana (Cardinal )
eksen denmesi için eksenlerin vücut ağırlık merkezide kesişmeleri gerekir.
Vücut ağırlık merkezinden geçmeyen eksenlere Seconder eksen denir.
1) Vertical eksen
Vücudun en uzun ekseni olup
anatomik duruşta dikey doğrultudadır.
2) Transvers eksen
Anatomik
duruşta soldan sağa ve ya sağdan sola doğru uzanan Vertical eksenle
dik kesişen eksendir.
3) Sagital
eksen
Anatomik
duruşta önden arkaya doğru uzanan diğer2 eksenle dik kesişen
eksendir.
Vücut
Ağırlık Merkezi
İnsan vücudunun her yönde dönebileceği
veya zıt yönlerdeki ağrılıkları eşit olduğu noktaya denir.
Erkeklerde ayaktan başa doğru
%57. nokta
Bayanlarda
//
//
// %54-55. nokta ağırlık
merkezidir.
Eksenlerde
Görülen Hareketler :
1)
1)
Transvers eksen (X) ===è
Flexion, Extenion
2)
2)
Vertical
eksen (Y) ====è
Rotasyon
3)
3)
Sagital
eksen (Z) ====è
Abduction, Adduction
Düzlem
(Planium)
Kesişen 2 doğruyu oluşturan
her noktanın dokunması gereken üzerinde girinti çıkıntı bulunmayan düz
ve yassı alana denir.
Planium
Median (Orta Düzlem)
İnsan vücudunun ortasından
geçen, vücudu sağ ve sol olarak
iki parçaya ayıran düzlemdir.
İnsan
vücudunu, önden arkaya geçerek sağ ve sol olarak ikiye ayıran düzlemdir.
Planium Frontal
Anatomik
duruşta yanlardan geçen vücudu ön ve arka olarak ikiye ayıran düzleme
denir.
Planiun
Transale
Yere paralel olarak uzanan, vücudu
üst ve alt olarak iki parçaya ayıran düzlemdir.
l
Hareket anında
hareketin ekseni değişmez, düzlemi değişir.