DENGELİ BESLENME
İnsanın beslenme şekli ve alışkanlıkları,
tamamen kendi isteği doğrultusunda değil; genelde çevre ve bulunduğu ortamın
kültürüyle şekillenmektedir. İlk insanlar yaşamlarını sürdürmek amacıyla
çevrelerinde ne buldularsa onunla beslenmek zorunda kaldılar. Zaman içerisinde
ise, toplumlara özgü beslenme şekilleri oluştu. Beslenme ve sağlık
bilimlerindeki gelişme ise, birçok yeni kavram ve tarzlar ortaya koydu. Özellikle
de gelişmiş ülkelerde sağlıklı beslenme konusunda araştırmaların sürmesi
ve neredeyse her gün beslenme bilimine ait
yeni öneriler açıklanması artık kafaları karıştıracak hale
geldi. Belki de kendi kendinize soruyorsunuz: Yeterli besleniyor muyum?, Dengeli
besleniyor muyum?, Doğru besleniyor muyum?, Yoksa bunların üçü de aynı şeyi
mi ifade ediyor? Hayır, bu üç kavram aynı şeyi ifade etmiyor. Yeterli
beslenme; kişinin yaşamını sürdürmesi için yeteri kadar besini almasını
ifade eder ama gerekenden az alındığında yetersiz beslenme; ihtiyaçtan
fazla alınması halinde ise, alınan fazla besinler yağa dönüşerek depolanır.
Ancak sadece yeterli beslenmek yetmez. Yeterli beslenirken dengeli beslenmeniz
de gerekir.
Dengeli beslenmede;
vücudunuzun ihtiyacı olan enerjiyi tek bir besinle değil, vücudun büyümesi,
yenilenmesi, ve çalışması için gerekli olan besin öğelerinin her birinden
yeterli miktarda almak gerekir. Bunun içinde 5 ana başlık altında toplanan
her bir besin grubundan 1 gün içinde önerilen miktarlar kadar alınmalıdır.
Sağlıklı bir
yetişkin için önerilen günlük olarak;
1) Et grubu (et,balık,tavuk,yumurta,kuru baklagiller): 2 porsiyon
2)
Süt grubu (süt, yoğurt, peynir) :2porsiyon
3)
Taze sebze ve meyveler : 4-5 porsiyon
4)
Tahıl grubu (ekmek, pilav, makarna, şehriye, un ve undan yapılan yiyecekler)
: 2-3 porsiyon
5)
Yağ ve şeker:Yemeklerin bileşimindeki sıvı yağ dışında katı yağ önerilmemekte
olup haftada 1-2 kez yenilecek sütlü tatlı dışında vücudun sekere çok
fazla ihtiyacı olmaz. Yukarıdaki miktarlar hiçbir özellik göstermeyen sağlıklı
bir yetişkin için YETERLİ, DENGELİ VE DOĞRU bir beslenme şeklidir.Ancak kişi
egzersiz yapıyorsa veya sağlık problemi varsa ,veya aldığı bir ilacın
besinle etkileşimi varsa yeterli ve dengeli beslenmesi onun doğru beslendiğini
göstermez.
Doğru beslenme içinde bulunulan özel durumlarla yeterli ve dengeli beslenmenizin bir bütün haline gelmesidir. Doğru besleniyorsanız eğer zaten yeterli ve dengeli besleniyorsunuzdur. Örneğin günlük ihtiyacınız olan tüm besin çeşitlerin yeterli ve dengeli miktarda tüketiyor olabilirsiniz ama bunları öğünlere bölmeyip tek bir öğün veya 2 öğüne sığdırarak yapıyorsanız o zaman doğru değil YANLIŞ besleniyorsunuz.Bu nedenle yeterli ve dengeli beslenme kuralları çerçevesinde kendinize en uygun ve doğru beslenmeyi vücudunuzu ve kendinizi tanıyarak bu konudaki uzmanlara danışarak oluşturabilirsiniz.