|
|||||||
|
|
|
|||||
|
|
|||||||
DOPİNG
Sporcu
Dopingi Niye Kullanır?
Olimpiyatlarda bu soru bir sporcuya sorulmuş olimpiyat şampiyonu olmamı sağladıktan
hemen sonra ölümüme sebep olacağını sadece benim bildiğim bir ilacı düşünmeden
kullanabilirim diye cevap vermiş.
Doping ilkel bir kişiliğin talebidir . Başkalarından üstün olduğunu
hissetmenin zahmetsiz yada daha az zahmetli yoludur . Kendini aşamayan insanın
daha az zahmet ile kendini aşma vasıtasıdır . Yukarıdaki soruya bizim cevabımız
, insanoğlunun ihtiraslarını tatmin etme hırsıdır .
Doping olarak kullanılan pek çok madde vardır . Bunlar dört ana başlık altında
toplanabilir : Uyarıcılar , uyuşturucular , beto blokerler ve steroidler .
Öncelikle anabolik steroidlerin yani erkeklik hormonu ve sentetik türevlerinin
işleyişine bir göz atalım . Testesteronun işlevi erkeğin seksüel
karakterinin gelişmesini sağlamaktır . Ergenlik çağında adale dokusunun
oluşmasından sorumludur . Anabolik steroidler vücudun erkeksi karakteristiğini
düzeltmek ve kötü beslenme neticesi oluşan protein ve elektrolit kaybını
önlemek için geliştirilmiştir . Ağır ameliyatlardan sonra yada tehlikeli
travmalarda kullanılır .
Özellikle adali gelişme ve kuvvet gerektiren sporlarla uğraşanlar son 30
seneden beri steroid kullanıyorlar . Bazı uzmanlarca işe yaradıklarına inanılmamasına
rağmen , araştırmacıların ve sporcuların çoğu aksini kabul ediyor .
Sporcu ve çalıştırıcılar istemeye istemeye steroid kullandıklarını
itiraf ediyorlar . Bir egzersiz fizyolojisti olan yüzbaşı J.Wright'ın yapmış
olduğu bir araştırmaya göre ankete alınan halterci ve vücutçuların %90'ının
doping yaptıkları tespit edilmiştir .
Egzersiz yapmadan doping kullanmak kuvvette az bir artış meydana getirmektedir
. Ağır çalışan sporcularda steroidler daha büyük farklar meydana
getiriyor gibi görünmektedir .
Yüksek şiddetteki egzersizler , özellikle ileri seviyelerde protein yapısında
bir yıkıma neden olabilir .Sürantrene halinin sadece gelişmenin durmasında
değil , aynı zamanda adale kütlesinde bir kaybada neden olmasının sebebi
budur . Steroidler fizyolojik derlenip toparlanmayı daha süratle kolaylaştırıyor
gibi görünmekte ve bu süretle dokular normal büyüme kapasitelerinin üzerine
çıkmaktadırlar .
Dolayısıyla , anabolik steroidleri kullandığınızda Vücudunuzun bio-kimyasal
talebi büyük miktarda artar ve hızlanır . Bu büyük talep nedeniyle tefam
(takviye edici farmakolojik maddeler) alımı çok özel bir şekilde düzenlenmelidir
. Özellikle amino asit , potasyum , kalsiyum ve magnezyum tedarikine çok
dikkat edilmelidir . Steroid kullanıcısının B kompleks alımı , özellikle
B6 ve pantotenik asit tedariki yüksek olmalıdır .
Vücudun stres halinde salgıladığı kortizol adlı maddenin anabolik
steroidler tarafından bloke edildiği saptanmıştır . Kortizol protein yıkımına
sebep olur . Steroidler bu yıkımı durduruyor gibi görünmektedir .
Bir Rus bilim adamı farelerde anabolik steroidlerin RNA adlı enzimi arttırdığını
bulmuştur . Bu enzimin adaledeki protein sentezini arttırdığı düşünülmektedir
.
Bunlar anabolik steroidlerin pozitif etkileri gibi görünmekle beraber birde
madalyonun diğer yüzü vardır .
Anabolikl steroidlerin en belirgin yan tesiri karaciğer işlevlerinde meydana
gelen değişikliklerdir . Birçok vakada doping alımı durdurulduğunda
anormalleşmiş karaciğer işlevlerinin tersine döndürülebildiği tesbit
edilmiştir . Daha vahim bir risk tümör oluşumu yani kanserdir . Bir tıp
dergisinde , öldüğü belirtilen 26 - 27 yaşındaki bir vücudçunun
durumunda olduğu gibi .
Diğer kolay fark edilebilir olmayan biokimyasal değişiklikler , fark edildiğinde
çok geç olacak şekilde gelişme gösterebilir . Vücuda hormon zerk ettiğinizde
vücudun hormon üretimi yavaşlıyor hatta hatta duruyor . Çünkü beyinde
aynen laboratuar gibi kanı devamlı sayımdan geçiren bir mekanizma var ve
normal verilerin üstünde hormon tespit ettiğinde , o hormonu üretmekle
sorumlu merkeze üretimi durdurma emri veriyor . Bu durumda erkeklerde ikincil
kadınsı karakteristiklerin ortaya çıktığı , seksüel isteklerinde azalma
olduğu ve bazen de iktidarsızlığın ortaya çıktığı tesbit edilmiştir .
Kadınlarda ise adet dönemleri tamamen ortadan kalkmıştır . Sesleri kalınlaşmış
ve vücutlarında erkeksi gelişmelere rastlanmıştır .
Çok uzun süre steroid kullanmış bir sporcu , Steve Michalıc'ın
erbezlerinde küçülme meydana gelmiştir . Bu küçülme o boyuttadır ki
erbezleri bir fındık kadar ufalmıştır . Ölümün eşiğine gelen bu
profesyonel vücutçu uzun bir t6edaviden sonra normale dönmüş ancak iki yıl
boyunca ereksiyon olamamıştır .
Bu tür ilaçları kullana bir diğer sporcunun erbezlerinden biri yumruk kadar
şişmiş , ancak gördüğü yoğun tedavi sonucunda iyileşebilmiştir .
Diğerlerine oranla daha az tehlikeli steroidler var mıdır?
Ağız yoluyla alınanlar karaciğer yıkımı ile daha çok bağıntılıdırlar
. Ancak bunlar daha az etkilidir . Çünkü kimyasal yapıları uzun bir
sindirim süreci içinde bozulmaktadır . Son zamanlarda üretilen Ağız yolu
steroidler daha yavaş metobolizmaya karışmak üzere düzenlenmiştir . Bunlar
karaciğerde yoğunlaşır ve bu yoğunlaşma bir zehirlenme etkisi oluşturabilir
. enjeksiyon yolu ile vücuda verilen steroidlerde karaciğer baypas edilmekte
ve doping daha direkt bir şekilde kana karışmaktadır .Dolayısıyla karaciğer
tehlikesi ortadan kalkıyor gibi görünmektedir .
15 - 20 yaş arası büyümesi devam eden gençlerde steroid kullanımı kemik
erimesine sebep olabilir .
Doping maddeleri psikolojik bağımlılıkta yapmaktadır . Bu maddeleri
kullanmadıkları zaman vücutlarını ve kuvvetlerinin normale döndüğünü gören
sporcular psikolojik olarak tekrar kullanma mecburiyeti hissetmektedirler .
Anabolik steroid kullanan sporcular kalp hastalıkları ile de karşılaşabilirler
. 80'lerin ortalarına doğru yapılan araştırmalar steroidlerin vücuttaki yüksek
yoğunluktaki lipoproteinlerin(HDL) seviyesini düşürdüğünü göstermiştir
. İstatistiklerle sabittir ki HDL seviyesi yüksek olan kişiler diğerlerine
oranla daha az kalp krizi ile karşılaşmaktadırlar .
Normal olarak sporcuların HDL seviyesi , normal kişilere oranla daha yüksek
olmaktadır . Çünkü düzenli egzersiz HDL oluşumu arttırıyor gibi görünmektedir
.
Bu bölümdeki yazılar Can Üstel'in Adale ve Kuvvet adlı kitabından alınmıştır.
Doping yerine biraz daha az etkili olsa da tefamları kullanın . Protein tozu ,
aminoasit hapı , karbonhidrat gibi tefamları kolayca temin edebilirsiniz .
Spor salonlarında size bunların temini ve kullanımı hakkında bilgi
verilecektir .