İLK
YARDIM TEMEL KURALLARI
Kaş yaparken göz çıkartmayın ! Hastayı tedavi etmeye çalışmayın.
Sizin yardımınız sorunun büyümesini önlemeye yönelik olmalıdır. Sorunu
tam olarak anlamamış ve ne yapılacağını çok iyi bilmiyorsanız, bazen hiç
bir şey yapmayıp sadece ambulans çağırmak daha doğru olabilir. Örneğin
bacağı kırık bir yaralıyı taksi koltuğuna tıkıştırıp hastaneye götürmeye
kalkışmak, kırık kemik uçlarının büyük atardamarı yırtıp yaralının
iç kanamadan ölümüne neden olabilir. Böyle bir durumda, yaralıyı düştüğü
yerden kaldırmadan, ambulans gelmesini beklemek daha doğru olacaktır.
Öğrenmeye zamanınız olmayabilir:
Düşünün! Allah korusun, canınızdan çok sevdiğiniz bir kişi yaralı,
ambulans da trafiğe takılmış, gelmek bilmiyor.Bir şeyler yapmazsanız,
hayatı tehlikeye girecek. Ne yapacağınızı, nasıl yapacağınızı
bilmiyorsunuz, kitap karıştırmaya, ne yapacağınızı öğrenmeye zamanınız
olmayabilir. İlk yardım bilgilerini, gerekli olmadan önce, adınız gibi öğrenin.
Örneğin kanamalarda ilk yardım kurallarını iyi biliyorsanız, atardamarı
kesilmiş bir yaralıda sadece parmağınızı bastırarak - eğer doğru yere
bastırıyorsanız- hayat kurtarıcı olabilirsiniz.
Sakin olun:
Panik, doğru kararı vermenizi engeller. Önce bir iki derin nefes alıp durumu
kavramaya çalışın, sonra da ne yapacağınızı kararlaştırın.
Hastayı da sakinleştirin:
Hastanın paniği şikayetlerini arttırabilir. Ayrıca hareket etmeye çabalaması
da sorunun artmasına neden olabilir. Omuzuna koyacağınız bir el, sakin bir
sesle size güvenmesini ve ona yardımcı olacağını söylemeniz, rahatlamasına
yol açar. Böylece size daha çok yardımcı olabilir.
Yaşam belirtilerini kontrol edin:
Hastaya yaklaştığınızda öncelikle solunum ve dolaşım gibi yaşam
belirtilerini kontrol edin. Kalbi atmıyorsa kalp masajı, solunumu yoksa yapay
solunum gereklidir. Kalp atışı kontrolsüzse ve atmıyorsa yapılacaklar için
kalp durması bölümüne, solunum kontrolsüzse ve durması halinde yapılacaklar
için solunum durması bölümüne bakınız.
Hareket ettirmeyin:
Hastayı sakinleştirdikten sonra herhangi bir ağrısı olup olmadığını öğrenin.
Yoğun ağrısı olan yeri hareket ettirmeden dikkatlice gözleyin, kanama ve şekil
bozukluğu olup olmadığına bakın. Şekil bozukluğu varsa düzeltmeye çalışmayın,
olduğu gibi sabitleyerek hareketsiz hale getirme yolları arayın..Boynunda şiddetli
ağrı varsa başını hareketsiz hale getirmeye çalışın. Boyun omurlarındaki
kırık tüm vücudun yaşam boyu felçli kalmasına neden olabilir. Ambulans
gelinceye kadar yattığı yerde kalması daha doğru olabilir.
Yardım çağırın:
Siz hastayla ilgilenirken başkalarının profesyonel sağlık yardımı çağırmalarını
sağlayın. Eğer yalnızsanız, hastayı güvenceye aldıktan sonra yardım çağırmaya
gidin. Acil yardım ekiplerine Türkiye'nin her yerinde 112 numaralı telefondan
ulaşılabilir. Aradığınızda, sakin bir şekilde, hastanın durumu ve
bulunduğu yer hakkında ayrıntılı bilgi verin. Ambulans gelinceye kadar
hastanın yanından ayrılmayın.